Reddingsboei05

Wat is een ligplaats?

Een ligplaats is een waterperceel met aangrenzende gronden waar je een woonboot mag aanmeren. Een ligplaats is niet zomaar een stukje vrije oever. Een ligplaats is een aanlegplek die bestemd is voor een woonboot. Meestal is een ligplaats op alle nutsvoorzieningen aangesloten, maar niet altijd. Een aansluiting op gas is bijvoorbeeld niet altijd aanwezig. Wil je op het water wonen, dan heb je een woonboot én een ligplaats nodig. Er zijn genoeg woonboten te koop, maar ligplaatsen zijn schaars in Nederland.

Kortom. Als je een ligplaats hebt, kun je wel je woonboot vervangen. Maar je kunt een woonboot niet zomaar ergens aanmeren. Wil je op het water wonen, dan is het dus vooral de vraag: hoe kom ik aan een ligplaats?

Reddingsboei02

Hoe kom ik aan een ligplaats?

Ligplaatsen zijn schaars in Nederland. Je kunt op zoek gaan naar een ligplaats door de gemeente of het waterschap te bellen in de regio waar je zou willen wonen. Zij kunnen je vertellen waar ligplaatsen zijn en of ze een wachtlijst bijhouden.

In de meeste gevallen koop je een woonboot inclusief ligplaats. Afhankelijk van de lokale situatie kan hiervoor een overdracht van de ligplaatsvergunning, eventuele ontheffingen en gebruiksovereenkomsten met de eigenaar van de ligplaats nodig zijn.

Laat je dus goed informeren wat je koopt, als de kans zich voordoet. Er zijn al veel teleurstellingen ontstaan door een impulsieve aankoop.

Reddingsboei03

Ik heb gehoord dat er af & toe nieuwe ligplaatsen bijkomen. Klopt dat?

Er worden incidenteel nieuwe ligplaatsen met bijbehorende woonboten gerealiseerd. Meestal gaat het om ligplaatsen met watervilla’s (luxe woonarken). In Amsterdam en Groningen zijn er bijvoorbeeld wel een aantal nieuwe ligplaatsen met watervilla’s bijgekomen.

Reddingsboei04

Mag ik op een woonschip in een jachthaven wonen?

Je mag officieel alleen permanent wonen in een jachthaven als de bestemming ‘Wonen’ is. Meestal hebben jachthavens de bestemming ‘Recreatie’. Het mag dan dus officieel niet.

Soms worden woonschepen in jachthavens wel bewoond zonder formele toestemming. Of dat goed gaat, hangt vooral af van de medewerking van de eigenaar/beheerder van de jachthaven. Je hebt dan nog wel een woonadres en/of een postbus nodig.

Een woonschip in een jachthaven is formeel een plezierjacht. De financiering ervan kan dus eigenlijk alleen met een persoonlijke lening voor plezierjachten worden geregeld (met hogere rente en geen belastingaftrek).

Reddingsboei06

Is het woonbotenbeleid landelijk geregeld?

Nee, het woonbotenbeleid is decentraal geregeld. De VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) heeft ooit een model(woonschepen)verordening opgesteld, die door gemeentes gebruikt zou gaan worden. De praktijk is dat elk waterschap, elke gemeente of andere eigenaar het op eigen wijze regelt.

Reddingsboei05

Er is iets gaande over een nieuwe woningwet. Wat gaat veranderen?

De status “woonboot” en het wettelijk beoordelen daarvan als “bouwwerk” gaat veranderen.

Een woonboot gaat de status van een “bouwwerk” krijgen. De Raad van State heeft een aantal uitspraken gedaan die dat noodzakelijk maken. Het is nog niet precies duidelijk wat dat gaat inhouden. Als bouwwerk heeft een woonboot een Omgevingsvergunning Bouwen (voorheen Bouwvergunning) nodig en moet voldaan worden aan de eisen uit het bouwbesluit. Vrijwel geen enkele woonboot kan daaraan voldoen, dus worden er aanpassingen in de wet gedaan om dat te kunnen oplossen.

Reddingsboei01

Wat is er nodig om een woonboot op een ligplaats te mogen afmeren?

Het antwoord op deze vraag hangt af van de wie de eigenaar is van de ligplaats. Als de eigenaar van de woonboot tevens eigenaar/erfpachter van de ligplaats is, is hij of zij – wat betreft afmeren – grotendeels eigen baas. Bij een particuliere eigenaar van de ligplaats kan een enkele huurovereenkomst voldoende zijn. Is de eigenaar van het water en de oever een overheidsorgaan, dan is een watervergunning / ligplaatsvergunning nodig. Daarnaast dient de eigenaar van de woonboot een vergoeding te geven voor het gebruik van het water en de gronden. Dit kan bijvoorbeeld via een huurovereenkomst, precariobelasting of recht van erfpacht (hierna: gebruiksovereenkomst).

Op het water kunnen afmeerverboden gelden en daar is ook een ontheffing voor nodig van het bevoegd gezag (bijvoorbeeld Rijkswaterstaat).

Samengevat heb je bij een ligplaats te maken met:

  • Ligplaatsvergunning(en) voor gebruik van het water en/of aangrenzende gronden
  • Vergoeding(en) voor het gebruik van het water en/of aangrenzende gronden
  • Ontheffing van eventuele afmeerverboden.
Reddingsboei02

Tenslotte

Over woonboten en ligplaatsen is nog veel te vertellen. Wil je echt op een woonboot gaan wonen? Laat je dan goed informeren door een deskundig vakmens en overweeg om lid te worden van de LWO: op de ledenpagina is veel informatie te vinden.