Juridische stukken.
uit het Woonboot magazine

Juridisch Beken Artikel uit het Woonboot magazine nr1 2008

Riool, wat moet of mag

Tekst: Frans Debets Debets bv, een adviesbureau met als hoofddoel kennisdeling
www.debetsbv.nl

De wetgeving over water wordt de komende tijd aangepast. Een eerste stap is de invoering per 1 januari van de Wet gemeentelijke watertaken.

De Wet verankering en bekostiging van gemeentelijke watertaken (zie ook www.infomil.nl) bestaat uit een compacte tekst van slechts zes bladzijden. De artikelen leiden tot wijzigingen van de Gemeentewet, de Wet op waterhuishouding en de Wet Milieubeheer. De veranderingen waren al eerder aangekondigd, bijvoorbeeld in het Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW) en de beleidsbrief Regenwater van juni 2004. De veranderingen passen in het beleid om de regelgeving te moderniseren. Dit moet leiden tot minder lasten door het verminderen van het aantal vergunningen, algemene regels moeten hierin voorzien. Er wordt ook gestreefd naar een betere samenhang tussen de verschillende wetten of Amvb’s, bijvoorbeeld door uniforme begrippen en het samenvoegen van Amvb’s. De rolverdeling tussen de verschillende overheden wordt verduidelijkt en de ruimte voor lokaal beleid wordt vergroot. De nieuwe wet is een onderdeel van de moderniseringsoperatie, een belangrijk onderdeel moet nog volgen: de nieuwe Waterwet.

In de wet wordt nu meer duidelijkheid gegeven over de zorgplicht van de gemeente voor de inzameling en transport van huishoudelijk afvalwater, ander afvalwater, hemelwater en grondwater. Gekoppeld aan deze zorgplichten krijgt de gemeente nu meer mogelijkheden om ander afvalwater, hemelwater en grondwater niet te accepteren en de houder te dwingen eerst zelf voor de verwerking van dat water te zorgen.
De gemeente krijgt meer mogelijkheden om heffingen op te leggen voor alle taken die te maken hebben met stedelijk afvalwater. Heffing zonder aansluiting wordt nu mogelijk.
De mogelijkheid om binnen de zorgplicht alternatieve systemen voor riolering toe te passen is nu ook opgenomen (10.33.2). Bijvoorbeeld IBA (Individuele Behandeling Afvalwater), ook in de bebouwde kom, is hiermee dus toegestaan.

Het lozen van afvalwater werd tot 1 januari geregeld met Lozingenbesluiten voor lozing op het water en voor lozingen in de bodem: het Lozingenbesluit huishoudelijkafvalwater Wvo en het Lozingenbesluit bodembescherming. Nu is er een nieuwe Algemene maatregel van bestuur (Amvb) waarmee de Lozingen vanuit huishoudens wordt geregeld: het Lozingenbesluit Afvalwater huishoudens. Veel van de artikelen uit de oude besluiten komen terug in het nieuwe besluit. Ook nu blijft lozen verboden en is er een mogelijkheid om te lozen via een voorziening als het riool meer dan 40 meter verwijderd is. Deze voorziening wordt in een aparte regeling beschreven, de Regeling lozing afvalwater huishoudens. De daarin beschreven voorziening is de oude vertrouwde 6000 liter septictank.
In artikel 11 van het Besluit wordt de mogelijkheid geboden om af te wijken van de standaardregels voor lozing op oppervlakte water. Het bevoegd gezag mag in bepaalde gevallen een andere voorziening dan de septictank eisen (11.3). Ook is er de mogelijkheid dat een minder vergaande voorziening, of zelfs helemaal niets, wordt toegestaan. Uiteraard mits het belang van de bescherming van het oppervlaktewater niet wordt geschaad.

Ook hierin krijgt het bevoegd gezag dus meer ruimte voor eigen beleid.

Wat betekent dit nu in de praktijk? Het kan betekenen dat in het buitengebied waar geen riool wordt aangelegd en waar de septictank dus als voorgeschreven voorziening moet worden geplaatst, men accepteert dat geloosd wordt via bestaande te kleine septictanks. Er kan zelfs bepaald worden door het waterschap dat in een bepaald gebied helemaal zonder voorziening wordt geloosd (11.4.b) . Een woonboot in het buitengebied kan zo, beleidsrijk, met rust gelaten worden.
Dat was met het oude Besluit niet mogelijk en volgens de conceptteksten die tot voor kort van het nieuwe Besluit circuleerden ook niet. Pas in de allerlaatste versie is artikel 11.4b er in gekomen.

In een gebied waar de afstand tot het riool minder dan 40 m is, ligt dit moeilijker, want art. 10.4 eist dat er niet geloosd wordt binnen 40 m van het riool. De afstand wordt gemeten vanaf de kadastrale grens van het perceel, via de lijn waarlangs zonder overwegende bezwaren de afvoerleiding kan worden aangelegd. Bij lozingen vanaf woonboten is de lijn nogal eens langer dan 40 m. In die gevallen kan het waterschap gebruik maken van genoemd art. 11.4.b.
Het “niet strijdig zijn met het belang van de bescherming van het milieu” is een breed begrip. Het is op open water moeilijk aan te tonen dat huishoudelijke lozingen het milieubelang aantasten, andersom is het ook moeilijk aan te tonen dat de lozingen dit niet doen. Veel hangt af van de nuchterheid van het Waterschap. Het “verhaal” dat ongezuiverd lozen echt-helemaal-nooit-mag is vanaf 1 januari niet meer mogelijk.


Frans Debets